By John 
Giữa lúc thị trường chứng khoán vẫn chưa hết những nhịp rung lắc mạnh, một diễn biến đáng chú ý đang thu hút sự quan tâm của giới đầu tư: hàng loạt lãnh đạo doanh nghiệp đồng loạt thực hiện các kế hoạch mua vào hoặc bán ra cổ phiếu. Trong cùng một bối cảnh thị trường, có người mạnh tay gia tăng sở hữu, nhưng cũng có người tranh thủ thoái vốn để cơ cấu danh mục.
Sự đối lập này khiến giao dịch nội bộ không còn là những con số khô cứng trên báo cáo, mà trở thành một tín hiệu đáng theo dõi về tâm lý thị trường, niềm tin vào doanh nghiệp và chiến lược tài chính của các nhóm cổ đông lớn.
Thị trường rung lắc, giao dịch nội bộ tăng nhiệt
Từ đầu tháng 3 đến nay, chứng khoán Việt Nam liên tục trải qua những phiên biến động mạnh. Chính nhịp điều chỉnh này đã kéo theo làn sóng giao dịch nội bộ gia tăng rõ rệt, khi nhiều lãnh đạo doanh nghiệp bắt đầu hành động quyết liệt hơn với phần vốn nắm giữ.
Điểm đáng nói là các động thái không đi theo một chiều. Một nhóm lãnh đạo chọn mua thêm cổ phiếu để nâng tỷ lệ sở hữu, phát đi tín hiệu tin tưởng vào triển vọng doanh nghiệp. Trong khi đó, một số trường hợp khác lại đăng ký bán ra với lý do cơ cấu danh mục hoặc đáp ứng nhu cầu tài chính cá nhân.
Nhìn rộng hơn, đây là giai đoạn mà từng giao dịch của người trong cuộc đều được thị trường soi rất kỹ, bởi nó phần nào phản ánh cách những người hiểu doanh nghiệp nhất đang nhìn về chặng đường phía trước.
Những cái tên nổi bật trong làn sóng mua vào
Một trong những trường hợp gây chú ý là ông Lê Hải Đoàn, thành viên Hội đồng quản trị Vinasun, khi đăng ký mua gần 4,9 triệu cổ phiếu VNS trong giai đoạn từ 8/4 đến 7/5. Nếu hoàn tất, tỷ lệ sở hữu của ông tại doanh nghiệp này dự kiến tăng lên khoảng 13,6% vốn điều lệ. Trong bối cảnh thị trường nhiều biến động, việc một lãnh đạo doanh nghiệp vận tải tiếp tục gom thêm cổ phiếu dễ tạo ra sự chú ý, bởi đây thường được xem là một tín hiệu cho thấy niềm tin vào giá trị dài hạn.
Tại Taseco Land, ông Lê Đức Long, thành viên Hội đồng quản trị độc lập, cũng đăng ký mua thêm 155.000 cổ phiếu TAL trong thời gian từ 13/4 đến 12/5. Quy mô giao dịch không quá lớn so với thị trường chung, nhưng vẫn là động thái đáng lưu ý trong bối cảnh dòng tiền đang được đánh giá là còn khá thận trọng.
Nổi bật hơn cả là câu chuyện tại Hoàng Anh Gia Lai. Sau khi đã mua thành công 5 triệu cổ phiếu vào giữa tháng 3, ông Đoàn Nguyên Đức, tức bầu Đức, tiếp tục đăng ký mua thêm 4 triệu cổ phiếu HAG từ ngày 26/3 đến 24/4. Việc liên tiếp xuống tiền trong thời gian ngắn cho thấy quyết tâm gia tăng sở hữu của Chủ tịch doanh nghiệp này.
Lý do được đưa ra cũng khá rõ ràng: tình hình tài chính của Hoàng Anh Gia Lai đã cải thiện đáng kể. Năm vừa qua, doanh nghiệp ghi nhận doanh thu 7.440 tỷ đồng, tăng gần 29% so với năm 2024. Lợi nhuận sau thuế đạt 2.243 tỷ đồng, gấp đôi cùng kỳ. Cùng với đó, tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu giảm từ hơn 2 lần xuống còn 0,86 lần, còn tỷ lệ nợ trên tổng tài sản vào khoảng 0,46 lần. Trong bối cảnh đó, việc lãnh đạo tiếp tục mua vào không chỉ mang ý nghĩa tăng sở hữu, mà còn như một thông điệp về mức độ tự tin đối với quá trình hồi phục của doanh nghiệp.
Vì sao nhiều lãnh đạo chọn mua lúc thị trường còn biến động?
Ở những giai đoạn thị trường chưa ổn định, giao dịch mua vào của lãnh đạo thường được nhìn như một tín hiệu tích cực. Bởi đây là nhóm người có góc nhìn sát nhất về kết quả kinh doanh, triển vọng vận hành và các kế hoạch sắp tới của doanh nghiệp.
Một phần nguyên nhân đến từ việc nhiều cổ phiếu đã giảm giá sau các tác động bất lợi từ bên ngoài, bao gồm căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông và áp lực chi phí đầu vào tăng cao. Khi thị giá điều chỉnh, đây có thể trở thành cơ hội để những người trong cuộc gia tăng tỷ lệ nắm giữ với mức giá hấp dẫn hơn.
Nhưng thị trường cũng không nhìn các giao dịch này một cách đơn giản. Không phải cứ lãnh đạo mua vào là cổ phiếu lập tức bước vào chu kỳ tăng mạnh. Điều khiến giới đầu tư quan tâm hơn nằm ở bối cảnh đi kèm: doanh nghiệp đó đang ở giai đoạn nào, sức khỏe tài chính ra sao, và việc mua vào có nối tiếp một câu chuyện tăng trưởng đủ thuyết phục hay không.
Ở chiều ngược lại, nhiều lãnh đạo cũng tranh thủ bán ra
Cùng lúc với làn sóng mua vào, không ít lãnh đạo doanh nghiệp lại lựa chọn bán cổ phiếu để tái cơ cấu danh mục.
Trường hợp đáng chú ý là ông Phạm Quang Khánh, thành viên Hội đồng quản trị AAV Group, khi đăng ký bán 15 triệu cổ phiếu AAV trong giai đoạn từ 9/4 đến 8/5. Nếu giao dịch hoàn tất, tỷ lệ sở hữu của ông sẽ giảm rất mạnh, từ hơn 23,5% xuống chỉ còn khoảng 1,8% vốn điều lệ. Đây là mức giảm đủ lớn để thu hút sự chú ý, bởi nó không còn là một điều chỉnh nhỏ về danh mục, mà là một thay đổi đáng kể về vị thế cổ đông.
Tại Vinasun, Công ty TNHH Tư vấn Kim Ngưu, tổ chức có liên quan đến lãnh đạo doanh nghiệp, cũng đăng ký bán toàn bộ hơn 8,29 triệu cổ phiếu VNS trong giai đoạn từ 7/4 đến 5/5 với lý do cơ cấu danh mục.
Những động thái bán ra như vậy thường tạo ra nhiều cách diễn giải. Có thể đó đơn thuần là nhu cầu tài chính cá nhân hoặc chiến lược phân bổ lại tài sản. Nhưng trong mắt thị trường, đặc biệt ở những thời điểm nhạy cảm, các đợt thoái vốn lớn vẫn dễ làm dấy lên sự thận trọng, nhất là khi diễn ra đồng thời với áp lực chốt lời ngày càng tăng.